قوله فتأمل : شايد اشاره به اين باشد كه اجماع دليل تعبدى است و در خصوص باب احكام به مناط كشف از قول معصوم ارزش دارد و اجماع مورد نظر كاشف از رأى معصوم نيست زيرا اجماع بر خروج خبر سيّد از مفهوم آيه حكمى از احكام شرعى نيست بلكه موضوعى شخصى و جزئى خارجى است و در چنين مواردى اجماع ارزشمندى ندارد و شايد وجه تأمل اين باشد كه بحث ما در مرحلهء امكان و امتناع دخول خبر سيد در مفهوم آيه است و اجماع به مرحلهء وقوع خارجى مربوط مىشود و دلالت مىكند كه در خارج واقع نشده ولى دليل بر استحاله نيست . ج : با توجه به اينكه جمع ميان ساير خبرهاى عدل از يك طرف با خبر سيد از طرف ديگر در مفهوم آيه امكان ندارد و مستلزم تناقض است لذا امر دائر مىشود ميان يكى از دو احتمال : 1 - تنها و تنها خبر سيّد در مفهوم آيه داخل باشد تا ساير خبرهاى عادل از مفهوم آيه خارج شوند . 2 - ساير خبرهاى عدول در مفهوم آيه داخل و خصوص خبر سيد خارج شود به عكس فرض قبلى به نظر ما احتمال ثانى متعين است و دو دليل هم داريم : 1 - احتمال اوّل مستلزم تخصيص عام است تا بدرجه‌اى كه يك فرد در ذيل آن بماند و در جاى خود به ثبت رسيده كه تخصيص كثير قبيح و مستهجن است و بطريق اولى تخصيص اكثر قبيح است و صد بار بطريق اولىتر تخصيص تا منتهى درجه قبيح است و در غايت فضاحت و رسوائى است و چنين كلامى از مولاى حكيم صادر نمىشود پس احتمال اول باطل است . 2 - احتمال اوّل مستلزم اينست كه مولاى حكيم اثبات را بجاى نفى